Ung thư đại tràng

Thứ 3, 19/1/2016 | 21:30

Hầu hết các trường hợp ung thư đại tràng được hình thành từ u nhỏ, các tế bào lành tính gọi là bướu u tuyến. Qua thời gian một số trong những khối u trở thành ung thư đại tràng. Tại Việt Nam sau ung thư đại tràng đứng thứ 4 về mức độ nguy hiểm, và ngày tỉ lệ này ngày càn tăng

>> Ung thư đại tràng chẩn đoán sớm tăng hiệu quả điều trị

>> Bài thuốc nam chữa bệnh viêm đại tràng mạn tính

>> Còn gì vui hơn khi thoát khỏi bệnh đại tràng sau 20 năm đeo đẳng

Ung thư đại trực tràng (colorectal cancer) hay còn gọi là ung thư ruột già là loại ung thư hay gặp đứng hàng thứ 2 ở nữ và hàng thứ 3 ở nam giới trên thế giới. Đây là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 4 sau ung thư phổi, ung thư dạ dày và ung thư gan trên thế giới. Hàng năm với 1 triệu ca mắc mỗi năm, tỉ lệ tử vong cao đến 70%.

30% người viêm đại tràng mãn tính có nguy cơ mắc ung thư Đại trực tràng. Khoảng 15-20% dân số Việt Nam (tương đương với khoảng 13 triệu người) mắc bệnh viêm đại tràng. Ngoài ung thư, viêm đại tràng lâu năm còn có thể gây ra những hậu quả xấu khác như suy nhược cơ thể, thiếu máu, thủng đại tràng, chảy máu nặng, giãn đại tràng cấp tính….

Triệu chứng nhận biết sớm ung thư đại tràng

Đa số ung thư đại tràng không có triệu chứng. Tuy nhiên, có một số triệu chứng có thể gợi ý chẩn đoán ung thu đại tràng như sau:

- Đau bụng và đau ở vùng bụng dưới

- Máu trong phân

- Tiêu chảy hoặc táo bón thường xuyên, hay những thay đổi trong thói quen đại tiện

- Giảm cân không rõ lý do

colon-cancer-screening.jpg

Hình ảnh ung thư đại tràng

Nguyên nhân

Hầu như tất cả các bệnh ung thư ruột kết bắt đầu trong niêm mạc đại tràng và trực tràng. Không có nguyên nhân chủ yếu của ung thư đại tràng. Gần như tất cả các bệnh ung thư đại tràng đều bắt nguồn từ bệnh polyp đại tràng.

Các yếu tố nguy cơ

30% người viêm đại tràng mãn tính có nguy cơ mắc ung thư Đại trực tràng. Khoảng 15-20% dân số Việt Nam (tương đương với khoảng 13 triệu người) mắc bệnh viêm đại tràng. Ngoài ung thư, viêm đại tràng lâu năm còn có thể gây ra những hậu quả xấu khác như suy nhược cơ thể, thiếu máu, thủng đại tràng, chảy máu nặng, giãn đại tràng cấp tính…

Ngoài ra còn nhiều yếu tố nguy cơ khác:

  • Có tuổi lớn hơn 60
  • Có polyp đại trực tràng
  • Có tiền sử gia đình ung thư đại tràng
  • Hút thuốc lá và uống rượu là những yếu tố nguy cơ khác của bệnh ung thư đại trực tràng.
  • Lối sống ít vận động: Nếu không hoạt động, có nhiều khả năng phát triển ung thư đại tràng. Thường xuyên hoạt động thể chất có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng.
  • Bệnh tiểu đường: Những người bị bệnh tiểu đường và kháng insulin có thể có tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
  • Bệnh béo phì: Những người béo phì có tăng nguy cơ ung thư đại tràng và tăng nguy cơ chết vì ung thư đại tràng so với những người trọng lượng bình thường.
  • Hút thuốc lá. Người hút thuốc lá có thể có tăng nguy cơ ung thư đại tràng.
  • Xạ trị cho bệnh ung thư. Xạ trị ở vùng bụng để điều trị bệnh ung thư trước đó có thể làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Qua xét nghiệm sàng lọc, ung thư đại tràng có thể được phát hiện trước khi có triệu chứng. Nếu phát hiện bệnh ở giai đoạn này,bệnh ung thư là có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Một số các xét nghiệm hay sử dụng như:

  • Xét nghiệm máu. Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu để hiểu rõ hơn về những gì có thể gây ra các dấu hiệu và triệu chứng, nhưng xét nghiệm máu không thể phát hiện ung thư đại tràng. Xét nghiệm máu có thể bao gồm công thức máu đầy đủ và xét nghiệm chức năng cơ quan. Nếu cần thiết, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm máu trong phân nếu có.
  • Nội soi đại tràng và trực tràng. Nếu bất kỳ khu vực đáng ngờ được tìm thấy, bác sĩ có thể sử dụng các công cụ lấy mẫu tế bào để sinh thiết.
  • Chụp X-quang đại tràng
  • Nội soi kết hợp chụp cắt lớp vi tính (CT) để tạo ra hình ảnh chi tiết bên trong đại tràng.

Giai đoạn ung thư đại tràng

Khi đã được chẩn đoán ung thư đại tràng, bác sĩ sau đó sẽ xét nghiệm để xác định mức độ, hoặc xâm lấn của bệnh ung thư. Giai đoạn giúp xác định những phương pháp điều trị thích hợp nhất. Kiểm tra có thể bao gồm các thủ tục hình ảnh như CT scan bụng và ngực. Trong nhiều trường hợp, các giai đoạn của ung thư có thể không được xác định cho đến sau khi phẫu thuật ung thư đại tràng.

  1. Giai đoạn 0. Ung thư trong giai đoạn sớm nhất. Nó không phát triển vượt ra ngoài lớp niêm mạc của đại tràng hoặc trực tràng. Giai đoạn này của bệnh ung thư cũng có thể được gọi là ung thư biểu mô tại chỗ.
  2. Giai đoạn I. Ung thư đã phát triển qua niêm mạc, nhưng không tràn ra ngoài thành đại tràng hoặc trực tràng.
  3. Giai đoạn II. Ung thư đã phát triển qua thành của đại tràng hoặc trực tràng nhưng không lây lan đến các hạch bạch huyết gần đó.
  4. Giai đoạn III. Ung thư đã tới các hạch bạch huyết gần đó nhưng không ảnh hưởng đến các bộ phận khác của cơ thể.
  5. Giai đoạn IV. Ung thư đã lây lan đến các cơ quan ở xa, chẳng hạn như các cơ quan khác, ví dụ như đến gan hoặc phổi.

colon_cancer_stages.jpgCác giai đoạn tiến triển của ung thư đại tràng

Phương pháp điều trị ung thư đại tràng

Điều trị tùy thuộc vào nhiều thứ, bao gồm cả các giai đoạn của ung thư. Phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Phẫu thuật để cắt bỏ khối u
  • Hóa trị để tiêu diệt các tế bào ung thư
  • Xạ trị để tiêu diệt tế bào ung thư

1. Phẫu thuật để cắt bỏ khối u

Phẫu thuật ung thư đại tràng giai đoạn đầu

Nếu ung thư nhỏ, trong polip và trong giai đoạn rất sớm, bác sĩ có thể loại bỏ nó hoàn toàn bằng nội soi. Một số khối u lớn hơn có thể được gỡ bỏ bằng cách sử dụng phẫu thuật nội soi. Trong thủ tục này, bác sĩ phẫu thuật thực hiện qua một vài vết mổ nhỏ ở thành bụng, chèn dụng cụ gắn liền với máy ảnh hiển thị đại tràng trên một màn hình video. Cũng có thể lấy mẫu từ các hạch bạch huyết ở khu vực nơi có vị trí ung thư.

Phẫu thuật ung thư đại tràng xâm lấn

Nếu ung thư đại tràng đã phát triển qua thành đại tràng, bác sĩ phẫu thuật có thể đề nghị một phẫu thuật để loại bỏ các phần đại tràng chứa ung thư, cùng với các mô bình thường ở hai bên cạnh ung thư. Các hạch bạch huyết gần đó thường cũng bị loại bỏ và thử nghiệm bệnh ung thư.

Bác sĩ phẫu thuật thường có thể kết nối lại các phần lành của đại tràng hoặc trực tràng. Nhưng khi đó là không thể, ví dụ như bệnh ung thư tại các cửa của trực tràng, có thể cần phải có phẫu thuật tạm thời. Điều này liên quan đến việc tạo ra một lỗ trên thành bụng từ một phần của ruột còn lại để loại bỏ chất thải vào một túi đặc biệt. Đôi khi phẫu thuật chỉ là tạm thời. Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể được vĩnh viễn.

Phẫu thuật điều trị triệu chứng ung thư tiến triển

Nếu ung thư hoặc sức khỏe tổng thể rất kém, bác sĩ phẫu thuật có thể đề nghị làm giảm tắc nghẽn đại tràng hoặc các điều kiện khác để cải thiện các triệu chứng. Mục đích của phẫu thuật không phải là để chữa bệnh ung thư, nhưng để làm giảm các dấu hiệu và triệu chứng, chẳng hạn như chảy máu và đau đớn.

Trong trường hợp cụ thể nơi ung thư đã lan tới gan và nếu sức khỏe tổng thể không tốt, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật để loại bỏ các tổn thương ung thư từ gan. Hóa trị có thể được sử dụng trước hoặc sau khi phẫu thuật này. Điều trị này có thể cải thiện tiên lượng.

phẫu thuật.jpg

2. Hóa trị

  • Hóa trị sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Hóa trị có thể được dùng để tiêu diệt tế bào ung thư sau khi phẫu thuật, để kiểm soát sự tăng trưởng khối u hoặc để làm giảm triệu chứng của ung thư đại tràng.
  • Bác sĩ có thể khuyên nên hóa trị nếu ung thư đã lan ra ngoài thành của đại tràng hoặc nếu bệnh ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết. Ở những người bị ung thư trực tràng, hóa trị liệu thường được sử dụng cùng với xạ trị.

3. Xạ trị

  • Xạ trị sử dụng các nguồn năng lượng mạnh, như X quang để diệt bất kỳ tế bào ung thư có thể vẫn còn sau khi phẫu thuật, để thu nhỏ khối u lớn trước khi phẫu thuật để nó có thể được loại bỏ dễ dàng hơn, hoặc để làm giảm triệu chứng bệnh ung thư đại tràng và ung thư trực tràng.
  • Liệu pháp bức xạ rất hiếm khi được sử dụng trong ung thư đại tràng giai đoạn đầu, nhưng là một phần bình thường của điều trị ung thư trực tràng, đặc biệt nếu ung thư đã xâm nhập qua thành của trực tràng hoặc đến các hạch bạch huyết gần đó. Xạ trị thường kết hợp với hóa trị liệu, có thể được sử dụng sau khi phẫu thuật để giảm nguy cơ ung thư có thể tái diễn trong khu vực của trực tràng, nơi nó bắt đầu.

Đối phó và hỗ trợ khi bị chẩn đoán ung thư

  • Nhận kết quả chẩn đoán ung thư có thể cực kỳ suy sụp. Ngay cả khi người bệnh bình phục hoàn toàn có thể lo lắng về sự tái phát của bệnh. Người bệnh và những người thân nên tìm hiểu mọi thứ cần biết về ung thư để đưa ra quyết định điều trị. Hãy hỏi bác sĩ để biết loại và giai đoạn của ung thư, cũng như lựa chọn điều trị và tác dụng phụ của nó. Càng biết, càng tự tin khi nói đến việc ra quyết định về việc tự chăm sóc.
  • Người thân và gia đình có thể là đồng minh tốt nhất khi phải đối mặt với chẩn đoán ung thư. Đôi khi sự quan tâm và hiểu biết của người thân có thể hỗ trợ tinh thần cho người bệnh.
  • Hãy dành thời gian cho chính mình. Ăn tốt, thư giãn và nghỉ ngơi đủ có thể giúp chống lại sự căng thẳng và mệt mỏi do ung thư gây ra.

Phòng bệnh

- Sàng lọc ung thư đại tràng

  • Thường xuyên kiểm tra ung thư đại tràng nên bắt đầu ở tuổi 50 đối với người có nguy cơ trung bìnhXét nghiệm máu hàng năm.
  • Soi đại tràng sigma 5 năm/lần
  • Soi đại tràng10 năm/lần.
  • CT đại tràng 5 năm/lần.
  • Thử nghiệm DNA - cách kiểm tra mới đang được nghiên cứu và ứng dụng.

- Hãy thay đổi lối sống để giảm nguy cơ

  • Có thể thực hiện các bước để giảm nguy cơ ung thư đại tràng bằng cách làm thay đổi trong cuộc sống hàng ngày.
  • Ăn nhiều loại trái cây, rau và ngũ cốc. Trái cây, rau và ngũ cốc có chứa vitamin, khoáng chất, chất xơ và chất chống oxy hóa, có thể đóng một vai trò trong việc phòng chống ung thư. Chọn một loạt các loại trái cây và rau quả để có được một loạt các vitamin và chất dinh dưỡng.
  • Uống rượu điều độ. Không quá 1 ly với phụ nữ và hai ly với nam giới.
  • Ngưng hút thuốc lá
  • Tập thể dục hầu hết các ngày trong tuần ít nhất 30 phút/lần
  • Duy trì cân nặng khỏe mạnh. Kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh với tập thể dục hàng ngày..

Chuyên mục: Bệnh lý đại tràng theo Y Học hiện đại


Tin mới cập nhật


Thảo luận