Cân bằng - Cốt lõi của học thuyết Âm Dương

Thứ 6, 20/11/2015 | 15:06

Học thuyết âm – dương là vũ trụ quan của triết học Trung Quốc cổ đại về cách thức vận động của mọi sự vật, mọi hiện tượng; dùng để giải thích sự xuất hiện, sự tồn tại, sự chuyển hóa lập đi lập lại có tính chu kỳ của sự vật.

can-bang-cot-loi-cua-hoc-thuyet-am-duong

Nội dung của học thuyết

Âm dương đối lập: học thuyết âm - dương cho rằng mọi thứ đều có khía cạnh kép của nó là âm và dương. Hai khía cạnh tương tác và kiểm soát lẫn nhau để giữ trạng thái cân bằng động liên tục.

Âm dương hỗ căn: âm và dương liên kết với nhau để tạo thành một thực thể, chúng không thể thiếu nhau hoặc đứng một mình. Chúng phụ thuộc vào nhau để có thể xây dựng nên định nghĩa và chỉ có thể được đo bằng cách so sánh với nhau.

Âm dương bình hành – tiêu trưởng: là cùng vận động song song với nhau nhưng theo hướng đối lập, cái này tăng thì cái kia giảm, cái này mất đi thì cái kia xuất hiện.

Sự cân bằng tương đối

Trong tự nhiên, mọi vật đều tồn tại ở hai trạng thái đối lập nhau, đó là hai mặt âm và dương như nóng với lạnh, đen với trắng, ngày với đêm, hoạ với phúc. Tuy mâu thuẫn nhưng lại có sự thống nhất từ đầu đến cuối, dựa vào nhau để tồn tại. Âm và dương, cái này dùng cái kia làm tiền đề để tồn tại cho mình.

Âm - dương luôn vận động, cái này yếu thì cái kia mạnh lên. Âm suy thì dương mạnh lên, đến cực điểm thì Dương lại suy và Âm lại mạnh lên. Hết ngày rồi đến đêm và ngược lại. Âm - dương cân bằng là thế tối ưu của sự vật, giúp cho sự vật phát triển ở mức độ tốt nhất.

Âm - dương chuyển hoá lẫn nhau. Trong âm có dương và ngược lại. Không có âm - dương tuyệt đối. Vì vậy, trong mọi sự vật không có gì tồn tại tuyệt đối. Ngay cả trong lĩnh vực cuộc sống, hoạ là đầu mối của phúc, phúc lại ẩn chứa họa là như thế.

Tóm lại, âm và dương đạt được một trạng thái cân bằng bởi sự tương tác và kiểm soát lẫn nhau. Sự cân bằng này là không tĩnh và cũng không tuyệt đối, nhưng được duy trì trong một giới hạn nhất định. Tại một thời điểm nào đó, âm có thể thịnh lên, dương có thể suy giảm đi và ngược lại.

Vận dụng sự cân bằng của học thuyến âm – dương trong y học cổ truyền

Việc nắm vững học thuyết âm - dương, đem ứng dụng vào thực tế mang lại những nghĩa hết sức lớn lao. Học thuyết âm - dương cho rằng sự vật đạt đến trạng thái cân bằng động lý tưởng khi âm - dương cân bằng. Thực tế trong cuộc sống, tất cả mọi điều không hay xảy đến đều do mất cân bằng âm - dương mà ra. Nếu biết khéo léo áp dụng học thuyết âm - dương, rèn luyện thế cân bằng sẽ dễ thành công trong mọi việc.

Trong sức khoẻ, nhất là vấn đề ăn uống cần giữ cân bằng âm - dương, tránh ăn quá nhiều thức ăn âm tính sẽ làm yếu mềm cá tính, hại cho nội quan. Tránh ăn quá nhiều thức ăn dương tính sẽ làm hại tỳ vị, sinh ra nhiều bệnh tật. Cần ăn cân bằng cả chất rau, hoa quả và các chất đạm, chất béo. Khi cơn nóng giận, bực tức nổi lên là dương, không nên dùng thêm dương như lửa cháy đổ thêm dầu, càng bực tức sẽ sinh nóng giận, bực tức khác. Cần dùng âm để điều hoà dương bằng những suy nghĩ và hành động âm như nghĩ đến những sự yên tĩnh, hoà bình, những kỷ niệm đẹp, dùng những lời nói êm dịu, nhẹ nhàng, đi đến những nơi thanh tĩnh, yên bình. Nếu gặp sự chán nản, buồn phiền tức là âm thì không nên bổ sung thêm âm lại càng buồn phiền hơn, sẽ dẫn đến chán nản, buồn phiền khác. Cần bổ sung thêm dương bằng những suy nghĩ và hành động dương như đến chỗ đông người, vui vẻ, nhộn nhịp, hoạt động tích cực, hăng say, dùng những lời nói quyết đoán, vui vẻ, hài hước.

ANVY Group tổng hợp từ:

Vận dụng học thuyết âm – dương trong điều trị bệnh viêm đại tràng – PGS. TS Phùng Hòa Bình

Học thuyết âm – dương ngũ hành thiên nhân hợp nhất – ThS Lê Ngọc Thanh

Site - Mai Đình Đoài

Chuyên mục: Tăng tiết mật cân bằng


Tin mới cập nhật


Thảo luận